Monthly Archives: May 2014





Pa Plorer, Chagos creole song (zie tekst onder)


de Chagossians, verlamd door angst, verlammen is een werkwoord, hun honden waren verzameld en vergast, worden van het eiland uitgestoten, typisch een geval van collateral damage, oordeelt de functionaris van de Foreign Office, het eiland was nodig in een populaire politieserie


we hoorden de honden blaffen

we hoorden ze blaffen toen de vliegtuigen over Raphael vlogen

pa plorer, huil niet, wees niet verdrietig

domwa la main geef me je hand


de bewoners in ballingschap spreken een zangerig en gruizig creools Frans, de vrouwen vertellen met onbewogen, getekende gezichten hun verhaal, gezamenlijk staan ze bij de ambassade in Mauritius, als het volkje van Dzjan


ik zou het willen zeggen, ik zou het willen zeggen maar ik durf niet

pa plorer, pa plorer

de koning heeft ons hier naar toe gebracht, hij zal ons beschermen


Lord Chandos nam het voor ze op en verdedigde ze in court, hij sprak de taal van de Britse bazen zo goed


geef me je hand, Charli, o geef me je hand, laat ons hier niet sterven

domwa la mort  dood me Charlie, laat ons niet hier op Diego sterven


de Chagoseilanden in de Indische Oceaan halverwege Afrika en Indonesië, (‘British Indian Ocean Territory BIOT’) door de Britten van Frankrijk overgenomen die er in de 18de eeuw copraplantages was begonnen met  Afrikaanse dwangarbeiders.

De twee tot drieduizend (-) bewoners van het grootste eiland worden na 1966 door de Britten gedeporteerd naar Mauritius en de Seychellen.

In ruil voor een korting op kernraketten verhuurt Groot Brittannië het eiland aan de Verenigde Staten die er de marinebasis Diego Garcia bouwen van waaruit in 1991 de Golfoorlog en na 2001 de oorlogen in Afghanistan en Irak worden gevoerd

naval ship and submarine support base, military air base, communications and space tracking facility, and an anchorage for military supplies for regional operations aboard Military Sealift Command ships in the lagoon; possibly ‘black sites’ and rendition flight refuelling

Hoewel de deportaties onwettig worden verklaard weet de Britse regering te voorkomen dat de bewoners terugkeren naar hun eilanden door de koraalriffen en atols tot zeereservaat te verklaren, blijkt uit diplomatieke telegrammen onthuld door WikiLeaks (Cablegate).


 

chagos_map

de geluidsopname uit 1966 vond ik op: http://chagos.info/?p=343

hieronder de tekst in Creools en Engels

John Pilger heeft Stealing a Nation, een film over Chagos gemaakt.

copra: gedroogde kokosnoot waaruit olie wordt geperst  koude mijn

Chagos, chance, chants, Chandos, chaos, Dzjan, mijn eiland

 

PA PLORER – CREOLE LYRICS

Pa plorer, pa sagrin marmail, na pa sagrin le roi George VI finn envoy so zom vey nu.

Mo le cozer, mo le cozer mo pa kapav, mo le cozer mo per tensyon mo gagn enn mari pa larguer

Lundi bo-matin mo tan lisyen kriye, ki li kriye, guet avion la ape fer letur Rafael

Pa plorer, pa sagrin zenfans, na pa sagrin le roi George 6 finn envoy so zom vey nu.

La lahe le le, lehe lehe le le ela la la la la la la…

Lundi bo-matin mo tan lisyen kriye, ki li kriye, guet avion la ape fer letur Rafael

Pa plorer, pa sagrin zenfans, na pa sagrin le roi George 6 fine envoy so zom vey nu.

(Male voice singing: ‘ki li pe roder, ki li pe roder avion la? Li ape fer letur Rafael.’

Ki li pe roder, ki li pe roder avion la, ki li pe roder, le roi George 6 finn avoy so zom vey nu.

Lundi bo-matin mo tan lisyen kriye, ki li kriye, guet avion la ape fer letur Rafael

Mo le cozer, mo le cozer mo pa kapav, mo le cozer mo per tensyon mo gagn enn mari pa larguer

Mo ti le cozer, mo ti le cozer azordi, mo ti le cozer mo per tensyon mo gagn enn mari pa larguer.

Ti le le le la la la, ti le le le la la la

Don mwa la main, don mwa la main charli oh, don mwa la main charli o pas laisse amene la mort lor Diego.

(Male voice: ‘Don mwa la mort Charli, pa laisse nu mort dan Diego’


PA PLORER – ‘DON’T CRY’ – ENGLISH TRANSLATION

Don’t cry, don’t be sad little ones, don’t be sad King George VI has sent his men to look after us.

I’d like to talk, I’d like to talk but I can’t, I’d like to talk but I fear in case I get into trouble.

Monday morning I heard the dogs barking, what are they barking for, look at the planes flying over Raphael.

Don’t cry, don’t be sad children, don’t be sad, King George VI has sent his men to look after us.

La lahe le le, lehe lehe le le ela la la la la la la…

Monday morning I heard the dogs barking, what are they barking for, look at the planes flying over Raphael.

(male voice: ‘what is it looking for, what is it looking for this plane, it is flying over Raphael’)

What it’s looking, what it’s looking for  that plane, King George VI has sent his men to look after us.

Monday morning I heard the dogs barking, what are they barking for, look at the planes flying over Raphael.

I’d like to talk, I’d like to talk but I can’t, I’d like to talk but I fear in case I get into trouble.

I’d like to talk, I’d like to talk today, I’d like to talk but I fear in case I get into trouble.

Ti le le le la la la, ti le le le la la la

Give me a hand, give me a hand oh Charlie, give me a hand  Charlie, don’t let death come on Diego.

(male voice: ‘Kill me Charlie, don’t let us die on Diego.’)